De namen die aan plaatsen en straten in Sint-Truiden stad en deelgemeenten werden gegeven, stammen uit het collectief geheugen. Of het zijn kunstmatige vondsten van het Sint-Truidense stadsbestuur, op vraag van burgers, geadviseerd door de stadsarchivaris, de cultuurraad of een toponymische commissie van provincie of gemeenschap.
De plaatsnamen uit de volksmond werden in het Ancien Regime van voor 1800 regelmatig opgeschreven bij officiële stukken vb. eigendomsoverdrachten of geschillen. Pas in de Franse tijd werd gestart met een modern kadaster, voltooid omstreeks 1845 door het nog jonge België, samen met een buurtwegenatlas. Toen werden de veldnamen definitief vastgelegd en bij de aanleg van nieuwe straten wordt in de eerste plaats geput uit die woordenschat.
Namen van buurgemeenten of grote steden werden uiteraard gegeven aan de nieuwe, kaarsrechte steenwegen die ernaar toe leiden, vaak dwars door de akkers heen: Luikersteenweg en Tiensesteenweg aangelegd vanaf 1715, Tongersesteenweg vanaf 1817, Hasseltsesteenweg vanaf 1838, Diestersteenweg vanaf 1844 en Naamsesteenweg vanaf 1855.
Na de ‘grote fusie’ of gemeentelijke samenvoeging van 1976 was er in 1978 nog een grote operatie noodzakelijk om de vele gelijke namen binnen Groot-Sint-Truiden weg te werken. Toen verdwenen op de meeste plaatsen de Kapelstraat, de Bergstraat, de Dorpsstraat, de Kerkstraat, het Kerkplein, de Stationsstraat, … En dat bood een kans om creatief lokale thema’s te vereeuwigen.
In het centrum is de naamgeving van ganse nieuwe woonwijken rond een thema gebouwd, vb. de commandeursverkavelingen in Ordingen en Bernissem, de fruitwijk in 1979, de bloemenwijk in Guvelingen, de nijverheidsnamen op het industrieterrein Schurhoven in 1979, de vliegtuigenstraten van het Brustems Industriepark of de namen van verdienstelijke overleden inwoners voor de nog aan te leggen Fabrieksstraatwijk.
De straatnamen als herdenking van overleden personen vragen wat meer uitleg: …
Onderzoek door stedelijke bibliotheek de Leidraad 2006
Situering | Informatie | ... |
Sint-Gangelof | Abt van de Trudo-abdij, kerkenbouwer | ... |
Ordingen kasteelwijk | Commandeur van Ordingen | ... |
... | ... | ... |
Terbiest | Boudewijn, 5de koning van België 1951-1995, Brussel 7 september 1930 - … 1995. Zoon van Leopold III en Astrid. Broer van koning Albert II. Oom van prins Filip | ... |
Kerkom | Plaatselijke benaming beeld heilige Maria | ... |
Stadscentrum | Burgemeester | ... |
Velm | Jan-Baptist David, Lier 25 januari 1801 – Leuven 24 maart 1866, kanunnik, taalkundige. Naamgever van de katholieke cultuurvereniging het Davidsfonds | ... |
Ordingen kasteelwijk | Invloedrijke 19de-eeuwse familie van barons-kasteelheren, o.m. provinciegouverneur Henri de Pitteurs-Hiégaerts (1894-1917) | ... |
Zepperen | Volkse benaming voor de heiligen Bertilia (Brustem), Eutropia (Rijkel) en Genoveva (Zepperen), bedevaartplaatsen | ... |
Terbiest | Fabiola de Mora y Aragon, Madrid 11 juni 1928. Koningin van België sinds haar huwelijk met Boudewijn op 5 december 1960, sprookjesschrijfster | ... |
Appartementsblokkenstraat buiten Brustempoort | Truienaar, ontwerper van astronomisch uurwerk | ... |
Terbiest | Flip, Brussel 15 april 1960, Prins van België. Zoon van Albert II en koningin Paola, echtgenoot van prinses Mathilde | ... |
Terbiest commanderiewijk | Commandeur van Bernissem | ... |
Ordingen kasteelwijk | Commandeur van Ordingen | ... |
Stadscentrum | Erebenaming voor Jezus Christus, symbool van zijn liefde. 19de-eeuwse devotie, standbeeld in Sint-Truiden in 1926 | ... |
Truiense romanschrijver | ... | |
Ordingen kasteelwijk | Commandeur van Ordingen | ... |
Zepperen Dekkenwijk | Priester-schrijver uit Zepperen | ... |
11 maart 1793 – Gent 24 juni 1846, letterkundige. Naamgever aan de liberale cultuurvereniging het Willemsfonds | ... | |
Parallel Noordoostelijke omleiding | Diplomaat | ... |
Saffraanberg | ... | |
Parallel Noordoostelijke omleiding | John Fitzgerald Brookline 29 mei 1917 – Dallas 22 november 1963. Amerikaans president 1960-1963. Vermoord. Cubaanse crisis, sociale politiek, burgerrechtenbeweging | ... |
Stationskwartier | Zweedse. Stockholm 17 november 1905 – Küssnacht 29 augustus 1935. Sinds 10 november 1934 Koningin van België, gemalin van Leopold III. Moeder van Boudewijn en Albert II | ... |
Velm | Priester | ... |
Brustem | ‘Loonaart’ | ... |
Brustem | ‘Loonaart’ | ... |
Stationskwartier | Leopold van Saksen-Coburg-Gotha, Brussel 9 april 1835 – Laken 17 december 1909. Op 17 december 1865 de 2de koning van België. Op 12 augustus 1853 gehuwd met Maria Hendrika. Soeverein sinds 1885 van de Kongostaat | ... |
Halmaalwijk woonerf | Eerste vrouwelijke schepen van Sint-Truiden, kasteelvrouw | ... |
Gelinden | ... | |
Aalst | Familienaam | ... |
commanderijwijk | Commandeur van Bernissem | ... |
Stadscentrum doorsteek Capuciennessenstraat - Naamsevest | Jozef De Veuster, Tremelo 3 januari 1840 – Molokaï 15 april 1889. Missionaris H.H. Harten, priester-verzorger van melaatsen op Molokaï | ... |
Aalst | Familienaam | ... |
Stationskwartier | Albert, Brussel 8 april 1875 – Marche-les-Dames 15 februari 1934. Sinds 23 december 1909 3de koning van België als Albert I. Opperbevelhebber van het land in oorlog in 1914. Huwde op 2 oktober 1910 met Elisabeth. Vader van Leopold III | ... |
Nieuw Sint-Truiden | Verzetsstrijder WO II | ... |
Velm | Taalkundige | ... |
Ordingen | Heilige vrouw, samen met Harlindis | ... |
Zepperen Dekkenwijk | Bisschop van Maastricht, gaf raad aan de H. Trudo | ... |
Stationskwartier | Verzetsstrijders in WO II, navigator | ... |
Tichelarijwijk | Abt van de Trudo-abdij | ... |
Stadscentrum | Schepen van Sint-Truiden | ... |
Parallelweg stadsvest | Heilige Anna, moeder van Maria. Feestdag op 26 juli | ... |
Sint-Gangulfus | Heilige Apollonia, patrones van de tandartsen, +-200 – ca. 249. Martelares, gedood op de brandstapel in Alexandrië. Feestdag op 9 februari | ... |
Sint-Gangulfus | + 790? Officier van Pepijn de Korte, martelaar, patroon van de bedrogen echtgenoten. Feestdag op 1 of 11 mei | ... |
Zepperen | Heilige Genoveva van Parijs, één der zgn. Drie Gezusters, patrones van Zepperen; Nanterre +-422 – Parijs +-500. Redde Parijs van de Hunnen. Feestdag op 3 januari | ... |
Melveren | Heilige Godefridus van Melveren, martelaar te Gorcum | ... |
Ordingen kasteelwijk | Heilige vrouw, met Relindis | ... |
Engelmanshoven-Gelinden | Heilige Johannes, apostel en evangelst. Visser en lieveling van Jezus Christus | ... |
Speelhofwijk | Heilige Johannes, zie boven | ... |
Ordingen kasteelwijk | Heilige Georges, ridder-officier. Martelaar onder keizer Diocletianus. Bevocht de draak. Feestdag op 23 april. | ... |
Terbiest | Heilige Georges, zie boven | ... |
Brustem | Heilige Kristina de Wonderbare van Brustem | ... |
Nieuw Sint-Truiden | Heilige Lutgard, Tongeren 1182 – abdij Aywières 16 juni 1246. Mystica, Catharinaklooster Sint-Truiden 1195-1206, patrones van de Vlaamse Beweging. Feestdag op 16 juni. | ... |
Stadscentrum | Heilige Martinus van Tours, patroonheilige van een centrumparochie; Pannonië +-316 – Tours bij Candes 8 november 397. Ridder, kluizenaar en bisschop. Deelde z’n mantel met een bedelaar. Feestdag op 11 november | ... |
Velm | Heilige Martinus van Tours, zie boven | ... |
Nieuw Sint-Truiden | Heilige Nicolaas van Myra, kindervriend. 1ste helft 4de eeuw. Feestdag op 6 december | ... |
Halmaal | Heilige Petrus Simeon, apostel, sleutelhouder en vervanger van Christus. Martelaar door kruisdood in Rome. Feestdag op 29 juni. | ... |
Gelinden | Heilige Kwinten | ... |
Sint-Gangulfus | Heilige Trudo, stichter van Sint-Truiden | ... |
Zepperen | Familienaam | ... |
Sint-Truiden 23.12.1854 Hasselt 19.03.1938 Marie Roelants
Zoon van vrederechter Jean Ignace Charles, tevens kantonnaal inspecteur lager onderwijs, en Elisabeth Charlotte Florentine Vanham. College Sint-Truiden. Jurist Leuven.
Medestichter eerste mutualiteit Sint-Truiden en voorzitter schoolcomité tijdens schoolstrijd. Notaris en plaatsvervangend vrederechter Hasselt 1885. Gemeenteraadslid 1881-1887 Sint-Truiden en lid weldadigheidsbureel 1883-1886 Sint-Truiden. Provincieraadslid 1892-1912. Vader van priester-leraar en pastoor Etienne Stephanus (1895-1962).
Burgemeester Hasselt 1895-1937. Katholiek volksvertegenwoordiger 1912-1923 en senator ter vervanging van Edmond Whettnall 1913-1932. Ridder 1929. Voorzitter Comité Hulp en Voeding WO I. Begraven oud kerkhof Hasselt, monument met alliantiewapens. Borstbeeld in stadsmuseum Hasselt door Emile Cantillon ca. 1905. Straatnaam Ridder Portmansstraat Hasselt.